అమెజాన్ అడవులు అంతరిస్తే ఇండియాలో రుతుపవనాలు ఆగిపోతాయా?

భూగోళంపై జీవవైవిధ్యాన్ని కాపాడటంతో పాటు ప్రపంచవ్యాప్తంగా వర్షపాతాన్ని శాసిస్తున్న ఉష్ణమండల వర్షారణ్యాల పరిరక్షణే ధ్యేయంగా నేడు (జూన్ 22) 'ప్రపంచ వర్షారణ్యాల దినోత్సవం' నిర్వహిస్తున్నారు. 'రెయిన్‌ఫారెస్ట్ పార్ట్‌నర్‌షిప్' అనే స్వచ్ఛంద సంస్థ నేతృత్వంలో 2017లో ప్రారంభమైన ఈ దినోత్సవం.. ఈ ఏడాది ‘ద ఫారెస్ట్ వితిన్ యూ’ (మీలోని అడవి) అనే ప్రత్యేక థీమ్‌తో అంతర్జాతీయంగా అవగాహన సదస్సులు నిర్వహిస్తోంది.

 కేవలం కార్బన్‌ను గ్రహించడమే కాకుండా, భూమిపై కురిసే వర్షాలలో మెజారిటీ శాతాన్ని ఈ అడవులే ఉత్పత్తి చేస్తున్నాయనే శాస్త్రీయ నిజాన్ని ఈ ఏడాది ప్రత్యేకంగా హైలైట్ చేస్తున్నారు. ఈ ప్రత్యేక ఫోటో గ్యాలరీ ఫీచర్ (8 స్లైడ్స్) ద్వారా వర్షారణ్యాలు అంతరిస్తే మానవాళి మనుగడకు అవసరమైన తాగునీటి వ్యవస్థ ఎలా కుప్పకూలుతుందో వివరించే ప్రయత్నం చేశారు.

శాస్త్రీయ కోణంలో చూస్తే.. ఈ అడవుల్లోని చెట్లు తమ వేర్ల ద్వారా భూగర్భ జలాలను పీల్చుకుని, ఆపై పత్రరంధ్రాల ద్వారా భారీ మొత్తంలో నీటి ఆవిరిని వాతావరణంలోకి విడుదల చేస్తాయి. దీనినే 'ట్రాన్స్‌పిరేషన్' (బాష్పోత్సేకం) అంటారు. అడవిలోని ఒకే ఒక్క పెద్ద చెట్టు రోజుకు దాదాపు 100 గ్యాలన్ల (378 లీటర్లు) నీటి ఆవిరిని ఆకాశంలోకి పంపుతుంది. ఈ తేమ అంతా కలిసి ఆకాశంలో దట్టమైన మేఘాలుగా మారి, ఖండాల మీదుగా ప్రయాణించే ‘వాతావరణ నదులు’(Atmospheric Rivers)గా రూపాంతరం చెందుతాయి. ఉదాహరణకు, అమెజాన్ అడవులు ప్రతిరోజూ వాతావరణంలోకి 20 బిలియన్ టన్నుల తేమను విడుదల చేస్తూ దక్షిణ అమెరికాతో పాటు సుదూరంగా ఉన్న అమెరికాలోని టెక్సాస్ ప్రాంత వర్షపాతాన్ని ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. అలాగే కాంగో బేసిన్, ఆగ్నేయాసియా అడవులు ఆఫ్రికా, ఐరోపా, భారతదేశ రుతుపవనాలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయి.

ప్రస్తుతం జరుగుతున్న అడవుల నరికివేత (మైనింగ్, వ్యవసాయం, కలప వ్యాపారం) వల్ల ఈ సహజ నీటి పునరుద్ధరణ చక్రం తీవ్రంగా దెబ్బతింటోంది. వర్షారణ్యాలు తమకు కురిసే వర్షంలో 50 నుంచి 80 శాతం నీటిని స్థానికంగానే రీసైకిల్ చేసుకుంటాయి, కానీ అడవులు అంతరిస్తే ఈ ప్రక్రియ ఆగిపోయి అమెజాన్ లాంటి దట్టమైన అడవులు క్రమంగా ఎండిపోయి 'సవన్నా' గడ్డిభూములుగా మారే ప్రమాదం పొంచి ఉందని శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా తీవ్రమైన కరవు పరిస్థితులకు, అకాల రుతుపవనాలకు దారితీస్తుంది. మన భవిష్యత్తు తరాలకు తాగునీరు, ఆహార భద్రత లభించాలన్నా, గ్లోబల్ వాటర్ సైకిల్ సక్రమంగా సాగాలన్నా వర్షారణ్యాల రక్షణ కోసం ప్రతి ఒక్కరూ బాధ్యతగా పర్యావరణ అనుకూల జీవనశైలిని ఎంచుకోవాలని అంతర్జాతీయ పర్యావరణ వేత్తలు పిలుపునిస్తున్నారు.